Statut Związku Strzeleckiego

Rozdział I

Postanowienia ogólne

Art. 1

Związek Strzelecki, zwany dalej ZS, jest organizacją patriotyczną i pro-obronną młodzieży polskiej – jest bezpośrednim spadkobiercą ideowym i duchowym oraz kontynuatorem Związku Strzeleckiego z lat 1910-1914 i 1919-1939. Związek Strzelecki przygotowując Polaków do służby obywatelskiej kieruje się w swojej działalności jedynie względami dobra Państwa Polskiego, a jako organizacja z ducha i czynu apartyjna, służy tylko dobru Rzeczypospolitej Polskiej.

Art. 2

1. Terenem działalności ZS jest obszar Rzeczypospolitej Polskiej.
2. Siedzibą władz naczelnych ZS jest Radom.
3. Członkami ZS mogą być również Polacy przebywający poza granicami kraju.

Art. 3

1. Godłem ZS jest orzeł w koronie z literą „S” umieszczoną na tarczy amazonek, według wzoru używanego w I Brygadzie Legionów.
2. ZS posiada sztandary i proporce według wzoru, zgodnie z obowiązującym prawem.
3. ZS ma prawo używać własnych pieczęci, odznak organizacyjnych i honorowych zgodnie z regulaminami i obowiązującym prawem.
4. Hymnem ZS jest pierwsza zwrotka wraz z refrenem pieśni „Marsz I Brygady”.

Art. 4

ZS opiera swoją działalność na pracy społecznej członków, do prowadzenia swych spraw może zatrudniać pracowników.

Rozdział II

Cele i sposoby ich realizacji

Art. 5

Celem ZS jest:
1. Działanie na rzecz niepodległości Rzeczypospolitej i jej umacniania.
2. Wychowanie obywatelskie młodzieży w duchu patriotycznym w oparciu o hasło BÓG – HONOR – OJCZYZNA.
3. Wychowanie obywatelskie członków, oparte na ideologii państwowotwórczej i dyscyplinie społecznej wynikających ze wskazań Założyciela i Pierwszego Komendanta Głównego Związku Strzeleckiego - Józefa Piłsudskiego, zapisanych na trwale w Prawie i Przyrzeczeniu Strzeleckim.
4. Formowanie wzorowych postaw obywatelskich.
5. Rozwijanie wśród swoich członków i społeczeństwa w sposób świadomy i zorganizowany poczucia służby dla Polski i odpowiedzialności za jej los.
6. Wspieranie działalności społecznej i wychowawczej, ze szczególnym uwzględnieniem rozwoju i edukacji dzieci i młodzieży.
7. Podnoszenie poziomu sprawności fizycznej poprzez organizowanie przedsięwzięć sportowych, turystycznych, krajoznawczych i rekreacyjnych.
8. Poszerzanie wiedzy z zakresu wojskowości i bezpieczeństwa publicznego.
9. Działanie w zakresie kultury, sztuki, edukacji, rekonstrukcji historycznych oraz krzewienia tradycji.
10. Działanie na rzecz zdrowia, propagowanie zdrowego stylu życia i przeciwdziałanie patologiom społecznym.
11. Prowadzenie działalności bibliotekarskiej, wydawniczej i informacyjnej.
12. Uczenie zdyscyplinowanego życia w zespole, organizowanie przedsięwzięć, kursów i szkoleń.
13. Popieranie i propagowanie twórczości kulturalno-oświatowej i artystycznej w środowisku cywilnym w porozumieniu z Wojskiem Polskim.
14. Działalność ZS realizowana jest w zakresie:
a) wychowania patriotyczno-obywatelskiego,
b) przysposobienia wojskowego,
c) wychowania fizycznego.
15. Wychowanie patriotyczno-obywatelskie prowadzone w ZS ma na celu pogłębianie uczuć patriotycznych i ukształtowanie zdolności do oddania swoich sił i pracy dla Kraju, a także podniesienie ogólnego poziomu kultury obywatelskiej, wciągnięcie do czynnego udziału w życiu zbiorowym i wzbudzeniu w jego charakterze sił, które by mu pozwoliły opanować egoizm jednostki i grupy na rzecz pracy zbiorowej dla dobra Rzeczypospolitej Polskiej.
16. Przysposobienie wojskowe ma za zadanie wychowanie i wyćwiczenie zastępu świadomych swych obowiązków obywateli, gotowych w każdej chwili do zapełnienia szeregów Wojska Polskiego i zdolnych do wykonania swoich obowiązków żołnierskich tak w czasie pokoju, jak i w czasie wojny. Zadanie to spełnia ZS przez:
a) wpajanie swoim członkom ducha karności wojskowej oraz poczucia honoru i patriotyzmu
b) wyrabianie u nich sprawności fizycznej
c) kształcenie w podstawowych zasadach wiedzy i sztuki wojennej.
17. Wychowanie fizyczne ma na celu podniesienie zdrowia ogólnospołecznego w Państwie, poprzez wzmocnienie i usprawnienie fizyczne jego obywateli, a także wzbudzenie w ćwiczących poczucia odpowiedzialności przed przyszłością narodu za stan swego zdrowia i za poziom swojej wartości fizycznej.

Art. 6

ZS realizuje swoje cele poprzez:
1) kultywowanie tradycji walk niepodległościowych
2) współorganizowanie obchodów i uroczystości narodowych, roztaczanie opieki nad miejscami pamięci narodowej
3) zrzeszanie swoich członków w terenowych jednostkach organizacyjnych, stowarzyszanie i prowadzenie wśród nich całorocznej działalności oświatowo–wychowawczej i szkoleniowej posługując się charakterystyczną metodą pracy strzeleckiej
4) tworzenie warunków do zaspakajania zainteresowań członków przede wszystkim w zakresie kształcenia ogólnego i specjalistycznego poprzez prowadzenie wykładów i ćwiczeń, organizowania kursów i obozów z zakresu wiedzy obronnej/wiedzy wojskowej, sportów obronnych i wychowania patriotycznego
5) organizowanie przedsięwzięć w zakresie kultury fizycznej, sportu oraz higieny i oświaty zdrowotnej
6) prowadzenie działalności wydawniczej i informacyjnej służącej popularyzacji ZS i idei niepodległościowej
7) organizowanie przedsięwzięć o charakterze turystycznym, sportowym i wypoczynkowym
8) kształcenie kadry instruktorskiej
9) upowszechnianie wiedzy i umiejętności na rzecz obronności państwa
10) pomoc ofiarom wypadków komunikacyjnych i katastrof, klęsk żywiołowych, konfliktów zbrojnych i wojen w kraju i za granicą
11) współdziałanie z władzami państwowymi i samorządowymi oraz instytucjami powołanymi do działania w zakresie obronności państwa i służbami ratowniczymi
12) współpracę z organami władz państwowych, administracji rządowej i samorządu terytorialnego, placówkami oświaty i wychowania w zakresie realizacji programu wychowania ogólnego i obywatelskiego
13) prowadzenie działań w zakresie porządku i bezpieczeństwa publicznego oraz przeciwdziałania patologiom społecznym
14) prowadzenie świetlic środowiskowych oraz klubów zainteresowań
15) publiczne wypowiadanie opinii o żywotnych sprawach społecznych, szczególnie dotyczących wychowania
16) szerzenie wiedzy ekologicznej i prowadzenie prac na rzecz ochrony środowiska
17) realizowanie zadań zleconych przez organy administracji państwowej i samorządowej w zakresie działań statutowych ZS
18) współudział w akcjach społecznie użytecznych
19) promocję i organizację wolontariatu: działalność wspomagającą technicznie, szkoleniowo, informacyjnie lub finansowo organizacje pozarządowe
20) działalność wspomagającą rozwój wspólnot i społeczności lokalnych
21) podejmowanie działań w zakresie kultury, sztuki, ochrony dóbr kultury i tradycji
22) stwarzanie warunków do wszechstronnego, intelektualnego, społecznego, zdrowego, emocjonalnego i fizycznego rozwoju człowieka.

Art. 7

1. Członek ZS nie może należeć do innej organizacji ideowowychowawczej, która wykorzystuje: ideę, metodę, tradycję i nazewnictwo strzeleckie.
2. Zabrania się działalności partii politycznych na terenie ZS. Strzelcy w charakterze członków ZS nie mają prawa brania udziału w wystąpieniach partii politycznych oraz działania na ich rzecz, tak pojedynczo jak i grupowo.
3. ZS ma prawo utrzymywać kontakty i współdziałać z innymi organizacjami i stowarzyszeniami zgodnie z potrzebami statutowymi.
Art. 8

Podstawą pracy wychowawczej prowadzonej przez ZS są zasady Prawa i Przyrzeczenia Strzeleckiego oraz tradycja walk o niepodległość.

Rozdział III

Prawa i obowiązki członków nabywanie i utrata członkostwa

Art. 9

1. Członkiem ZS może być osoba fizyczna i prawna.
2. Osoba prawna może być jedynie członkiem wspierającym ZS.

Art. 10

Członkiem ZS, będącym osobą fizyczną, w rozumieniu art. 11 niniejszego statutu może być osoba, która ukończyła 16 rok życia, posiada odpowiednie kwalifikacje moralne i fizyczne, uznaje statut i złoży przyrzeczenie strzeleckie. Przynależność organizacyjną osób, które nie ukończyły -16 roku życia określa regulamin organizacyjny w rozdziale “Orlęta”.

Art.11

Członkowie ZS dzielą się na:
a) kandydatów
b) członków zwyczajnych (czynnych),
c) członków rezerwy
d) członków wspierających,
e) członków honorowych.

Art. 12

1. Kandydatem jest osoba deklarująca swój bezpośredni i osobisty udział w pracach ZS ukończyła 16 lat, uznaje statut oraz złoży pisemną deklarację członkowską.
2. Kandydatów w szeregi ZS przyjmują komendy oddziałów.

Art. 13

Członkiem zwyczajnym ZS jest osoba deklarująca swój bezpośredni i osobisty udział w pracach ZS. Członkostwo nabywane jest po pisemnym złożeniu deklaracji członkowskiej, po złożeniu Przyrzeczenia Strzeleckiego oraz po przyjęciu do ZS uchwałą Komendy Głównej Związku Strzeleckiego.

Art. 14

1. Członkami rezerwy ZS mogą być członkowie zwyczajni (czynni), których działalność w ZS zostaje z różnych powodów czasowo zawieszona.
2. Decyzję o zmianie statusu członka zwyczajnego (czynnego) na członka rezerwy podejmuje Komenda Główna Związku Strzeleckiego na wniosek zainteresowanego.
3. Komenda Główna Związku Strzeleckiego przywraca członka rezerwy, na jego wniosek, do służby czynnej, tzn. zmienia jego status na członka zwyczajnego (czynnego).
4. Członkowie rezerwy nie mogą być mianowani na stopnie strzeleckie.
5. Przeniesienie w poczet członków rezerwy jest równoznaczne z utratą pełnionych funkcji w ZS.
6. Członkowie rezerwy nie mogą pełnić żadnej funkcji w strukturach organizacji i nie posiadają biernego oraz czynnego prawa wyborczego.

Art. 15

1. Członkami wspierającymi ZS mogą zostać osoby pragnące realizować cele statutowe ZS:
a) byli członkowie zwyczajni (czynni),
b) osoby fizyczne przyjęte do ZS ze względu na ich walory społeczne lub obywatelskie, nie biorące osobistego udziału w pracach ZS, jednakże wyznające jego idee i okazujące mu moralne i materialne poparcie.
2. Członkiem wspierającym może być osoba prawna zainteresowana działalnością ZS, która złożyła pisemną deklaracje i zadeklarowała na jego rzecz pomoc finansową lub rzeczową. Osoba prawna działa w ZS przez swojego przedstawiciela.
3. Członkom wspierającym nie przysługuje czynne i bierne prawo wyborcze.
4. Członków wspierających przyjmuje Komenda Główna Związku Strzeleckiego.

Art. 16

Członkiem honorowym ZS może być osoba zasłużona dla idei Związku Strzeleckiego. Godność członka honorowego nadaje Komenda Główna Związku Strzeleckiego.

Art. 17

1. Wszyscy członkowie ZS, będący osobami fizycznymi, mają prawo do:
a) uczestniczenia w zebraniach członków swoich terenowych jednostek organizacyjnych, wypowiadania się, zgłaszania opinii i wniosków,
b) uczestniczenia w przedsięwzięciach organizowanych przez ZS,
c) noszenia munduru organizacyjnego na zasadach określonych w regulaminach,
2. Członkowie zwyczajni ZS, którzy ukończyli 18 lat, posiadają bierne prawo wyborcze.

Art. 18

Wysokość składek członkowskich ustala Komenda Główna Związku Strzeleckiego.

Art. 19

Członkowie zwyczajni i kandydaci ZS są zobowiązani:
a) kierować się Prawem Strzeleckim,
b) przestrzegać statutu ZS,
c) wykonywać obowiązki nakładane przez regulaminy oraz uchwały władz ZS,
d) opłacać składki członkowskie,
e) działać lub współdziałać w pracach ZS.

Art. 20

1. Członkowie wspierający, honorowi i rezerwy ZS są zobowiązani:
a) kierować się Prawem Strzeleckim,
b) działać lub współdziałać w pracach ZS.
2. Członkowie wspierający, honorowi i rezerwy ZS są zwolnieni z opłacania składki członkowskiej.

Art. 21

PRAWO STRZELECKIE 1. Dobro i pomyślność niepodległej Rzeczypospolitej Polskiej jest pierwszym i najwyższym prawem strzeleckim.
2. Strzelec służy Rzeczypospolitej i jest dla niej gotów do wszelkich poświęceń.
3. Strzelec jest wzorowym obywatelem, a jeżeli zajdzie taka potrzeba – żołnierzem Rzeczypospolitej Polskiej.
4. Strzelec jest człowiekiem honoru, charakteryzują go wysokie wartości moralne.
5. Strzelec drogą szkolenia indywidualnego i zbiorowego kształtuje swoją osobowość i charakter, jest wytrwały, zdyscyplinowany, mężny i śmiały.
6. Strzelec postępuje uczciwie wobec każdego człowieka, jest uczynny, koleżeński i ofiarny.
7. Strzelec karnie, sumiennie i ściśle wypełnia rozkazy swoich przełożonych i władz Związku Strzeleckiego, wkładając w ich wykonanie całą swoją inicjatywę.
8. Strzelec czynem i zachowaniem popularyzuje w swym środowisku ideały braterstwa i służby.
9. Strzelec działa w myśl ideałów strzeleckich, w duchu dyscypliny i porządku organizacyjnego.
10. Strzelec nieustannie pogłębia swą wiedzę oraz doskonali sprawność fizyczną i umiejętności.

Art. 22

PRZYRZECZENIE STRZELECKIE „Ja ........................... wstępując w szeregi Związku Strzeleckiego przyrzekam i ślubuję:
Przez całe życie dobro Rzeczypospolitej Polskiej nad wszystko inne, wyższe dla mnie będzie, niepodległości jej zawsze bronić gotów będę do ostatniej kropli krwi, służyć będę Najjaśniejszej Rzeczypospolitej Polskiej do ostatniego tchu, a wszystkie moje czyny i zamiary tej najwyższej służbie podporządkowane będą.
Przyrzekam i ślubuję:
Powinności moje, jako członek Związku Strzeleckiego z dobrą wola i wiarą wypełniać, prawa strzeleckiego gorliwie przestrzegać, rozkazy przełożonych w Związku Strzeleckim karnie i chętnie wykonywać. Wszystko, co teraz przyrzekam, w sumieniu moim do głębi zważyłem, że tych przyrzeczeń dotrzymam – przysięgam, a przysięgę moją stwierdzam uroczystym słowem honoru żołnierskiego, obywatela i wolnego uczciwego człowieka.”

Art. 23

Członkostwo w ZS.
1. Członkostwo w ZS ustaje na skutek:
a) skreślenia z powodu dobrowolnej rezygnacji z przynależności do ZS, zgłoszonej na piśmie do Komendy Głównej Związku Strzeleckiego, po uprzednim uregulowaniu wszelkich zobowiązań wobec ZS,
b) skreślenia z powodu śmierci członka,
c) skreślenia z powodu nieusprawiedliwionego zalegania z opłatą składek członkowskich lub innych zobowiązań, przez okres przekraczający 6 miesięcy,
d) skreślenia z powodu likwidacji osoby prawnej będącej członkiem wspierającym bądź wykluczenia z powodu nie wywiązywania się z zadeklarowanych zobowiązań wobec ZS.
e) skreślenia z listy członków uchwałą Komendy Głównej Związku Strzeleckiego w przypadku naruszenia statutu, uchwał władz ZS lub umyślnego działania na szkodę ZS,
f) skreślenia - pozbawienia godności członka wspierającego uchwałą Komendy Głównej Związku Strzeleckiego w przypadku nie wywiązywania się ze statutowych obowiązków członka wspierającego,
g) skreślenia - pozbawienia godności członka honorowego w wyniku uchwały Komendy Głównej Związku Strzeleckiego z powodu sprzeniewierzenia się idei ZS.
2. O każdym skreśleniu lub wykluczeniu członka ZS decyduje Komenda Główna Związku Strzeleckiego.
3. Osoba skreślona ma prawo wniesienia odwołania do Strzeleckiego Sądu Honorowego w terminie do 14 dni od dnia skutecznego pisemnego powiadomienia.

Rozdział IV

Organy Władzy ZS

Art. 24

Władzami naczelnymi ZS są:
a) Walny Zjazd Członków/Delegatów,
b) Komenda Główna Związku Strzeleckiego,
c) Komisja Rewizyjna Związku Strzeleckiego ,
d) Strzelecki Sąd Honorowy.

Art. 25

Walny Zjazd:
1. Najwyższą władzą ZS jest Walny Zjazd Członków/Delegatów.
2. Walny Zjazd Członków zastępuje się Walnym Zjazdem Delegatów, jeżeli liczba członków ZS przekroczy 300 osób.
3. W Walnym Zjeździe Delegatów biorą udział delegaci wybrani na zebraniach członków ZS.
4. Jeden delegat wybierany jest spośród 5 członków.
5. Mandat delegata ważny jest na czas trwania Walnego Zjazdu Delegatów i okres kadencji władz.
6. Postanowienia Zjazdu są prawomocne, gdy bierze w nim udział co najmniej połowa uprawnionych do głosowania.
7. W razie braku kworum Zjazd odbywa się w drugim terminie określonym z góry przez Komendę Główną Związku Strzeleckiego. Postanowienia Zjazdu są w tym przypadku prawomocne bez względu na liczbę uczestniczących w Zjeździe.
8. Walny Zjazd zwoływany jest raz na dwa lata przez Komendę Główną Związku Strzeleckiego. Kadencja wszystkich wybieralnych władz trwa dwa lata.
9. Nadzwyczajny Walny Zjazd jest zwoływany w określonym celu przez Komendę Główną Związku Strzeleckiego z własnej inicjatywy, na wniosek Komisji Rewizyjnej Związku Strzeleckiego lub na pisemny wniosek 1/3 członków zwyczajnych.
10. Program obrad nadzwyczajnego Walnego Zjazdu nie może być rozszerzony poza sprawy, dla rozpatrzenia których został zwołany.

Art. 26

Kompetencje Walnego Zjazdu:
1. Decyduje o podstawowych sprawach ideowych, programowych i organizacyjnych ZS.
2. Wybiera Prezesa - Komendanta Głównego Związku Strzeleckiego, Komendę Główną Związku Strzeleckiego, Komisję Rewizyjną Związku Strzeleckiego i Strzelecki Sąd Honorowy.
3. Przyjmuje sprawozdanie Komendy Głównej Związku Strzeleckiego, Komisji Rewizyjnej Związku Strzeleckiego, Strzeleckiego Sądu Honorowego.
4. Na wniosek Komisji Rewizyjnej Związku Strzeleckiego udziela absolutorium Komendzie Głównej Związku Strzeleckiego.
5. Uchwala statut ZS.
6. Podejmuje decyzję o rozwiązaniu ZS.
7. Podejmuje uchwały i decyzje w sprawach nie należących do właściwości innych władz ZS.

Art. 27

Komenda Główna Związku Strzeleckiego:
1. Komenda Główna Związku Strzeleckiego stanowi Zarząd ZS.
2. W skład Komendy Głównej Związku Strzeleckiego wchodzi Komendant Główny Związku Strzeleckiego oraz od 4 do 8 członków wybieranych spośród członków zwyczajnych pełnoletnich ZS. Walny Zjazd podejmuje uchwałę o liczebności Komendy Głównej Związku Strzeleckiego na daną kadencję.
3. W przypadku zaistnienia vacatu Komenda Główna Związku Strzeleckiego dokonuje kooptacji.
4. Pracami Komendy Głównej Związku Strzeleckiego kieruje Prezes- Komendant Główny Związku Strzeleckiego.
5. Do kompetencji Komendy Głównej Związku Strzeleckiego należy:
a) wykonywanie uchwał Walnego Zjazdu,
b) kierowanie bieżącą działalnością ZS,
c) nadzorowanie działalności finansowej i zarządzanie majątkiem ZS,
d) reprezentowanie ZS wobec władz państwowych, samorządowych, instytucji, organizacji, związków i stowarzyszeń,
e) podejmowanie uchwał w sprawach przyjmowania i wykluczania (skreślania) członków oraz zmiany statusu członka,
f) przygotowanie i zatwierdzanie regulaminów i instrukcji niezbędnych do prawidłowego prowadzenia działalności przez ZS,
g) powoływanie i rozwiązywanie terenowych jednostek organizacyjnych,
h) mianowanie na kolejne stopnie strzeleckie oraz nadawanie odznak organizacyjnych i honorowych ZS,
i) zwoływanie Walnego Zjazdu i Nadzwyczajnego Zjazdu,
j) opiniowanie wniosków o nadanie stopni strzeleckich, odznak honorowych i organizacyjnych ZS,
k) sporządzenie sprawozdań z działalności: rocznego dla Komisji Rewizyjnej Związku Strzeleckiego oraz dwuletniego dla Walnego Zjazdu,
l) uchwalenie regulaminu Komendy Głównej Związku Strzeleckiego oraz regulaminu wyborczego na Walny Zjazd,
m) uchwalenie na wniosek Komisji Rewizyjnej Związku Strzeleckiego jej regulaminu,
n) uchwalenie na wniosek Strzeleckiego Sądu Honorowego jego regulaminu,
o) ustalenie wysokości składek członkowskich.
6. Posiedzenia Komendy Głównej Związku Strzeleckiego odbywają się, co najmniej raz na trzy miesiące.
7. Zebrania Komendy Głównej Związku Strzeleckiego zwołuje Komendant Główny albo Zastępca Komendanta Głównego. Są one prawomocne przy obecności, co najmniej połowy członków, o ile w tej liczbie jest Komendant Główny lub Zastępca Komendanta Głównego.

Art. 28

Komisja Rewizyjna Związku Strzeleckiego:
1. Komisja Rewizyjna jest organem kontroli wewnętrznej ZS
2. W szczególności Komisja Rewizyjna Związku Strzeleckiego:
a) kontroluje gospodarkę finansową ZS,
b) kontroluje działalność Władz ZS oraz jednostek organizacyjnych pod kątem przestrzegania przez nie statutu i regulaminów ZS oraz przepisów prawa państwowego,
c) przedstawia władzom ZS i jednostkom organizacyjnym informacje, zalecenia, polecenia i wnioski wynikające z kontroli,
d) przedstawia Walnemu Zjazdowi wnioski w sprawie absolutorium dla Komendy Głównej Związku Strzeleckiego,
e) ma prawo uczestniczenia w odprawach Komendy Głównej Związku Strzeleckiego.
3. Komisja Rewizyjna Związku Strzeleckiego może zlecać realizację zadań kontrolnych biegłym i specjalistom.
4. Komisja Rewizyjna Związku Strzeleckiego składa się z 3 członków wybranych spośród pełnoletnich członków przez Walny Zjazd na dwuletnią kadencję.
5. Komisja Rewizyjna Związku Strzeleckiego konstytuuje się na swoim pierwszym posiedzeniu, pod przewodnictwem Przewodniczącego Zjazdu, wybierając spośród członków Komisji Rewizyjnej Związku Strzeleckiego: Przewodniczącego i Wiceprzewodniczącego.
6. W przypadku zaistnienia vacatu Komisja Rewizyjna Związku Strzeleckiego dokonuje kooptacji z zachowaniem zasady określonej w ust. 4.
7. Komisja Rewizyjna Związku Strzeleckiego pracuje na podstawie regulaminu uchwalonego na jej wniosek przez Komendę Główną Związku Strzeleckiego.
8. Członkowie Komisji Rewizyjnej Związku Strzeleckiego nie mogą być członkami Komendy Głównej Związku Strzeleckiego, ani członkami Strzeleckiego Sądu Honorowego.

Art. 29

Strzelecki Sąd Honorowy Związku Strzeleckiego:
1. Strzelecki Sąd Honorowy jest niezawisłą władzą sądowniczą ZS.
2. Strzelecki Sąd Honorowy składa się z pięciu członków wybieranych przez Walny Zjazd spośród członków zwyczajnych ZS.
3. Członkowie Strzeleckiego Sądu Honorowego wybierają spośród siebie Prezesa, Zastępcę Prezesa i Sekretarza.
4. Strzelecki Sąd Honorowy:
a) rozpatruje apelacje członków ZS, usuniętych z ZS lub w inny sposób ukaranych dyscyplinarnie przez władze ZS,
b) rozstrzyga wszelkie spory między członkami Związku Strzeleckiego oraz między tymi członkami a władzami.
5. Strzelecki Sąd Honorowy pracuje na podstawie regulaminu uchwalonego na jego wniosek przez Komendę Główną Związku Strzeleckiego.
6. W przypadku ustąpienia członka Strzeleckiego Sądu Honorowego, uzupełnienia jego składu dokonuje się przez kooptację spośród członków zwyczajnych ZS.
7. Strzelecki Sąd Honorowy jest niezawisły w orzekaniu, a jego orzeczenia są ostateczne.
8. Członkowie Strzeleckiego Sądu Honorowego nie mogą być członkami Komendy Głównej Związku Strzeleckiego, ani członkami Komisji Rewizyjnej Związku Strzeleckiego.

Art. 30

Zależności Komendy Głównej Związku Strzeleckiego i Komisji Rewizyjnej Związku Strzeleckiego:
a) nie są członkami organu zarządzającego ani nie pozostają z nimi w stosunku pokrewieństwa, powinowactwa lub podległości z tytułu zatrudnienia,
b) nie są skazani prawomocnym wyrokiem za przestępstwo z winy umyślnej,
c) mogą otrzymać z tytułu pełnienia funkcji w takim organie zwrot uzasadnionych kosztów lub wynagrodzenia w wysokości nie wyżej niż określone w art. 8 pkt 8 ustawy z dnia 3 marca 2000 r. o wynagrodzeniu osób kierujących niektórymi podmiotami prawnymi,
d) zabrania się udzielania pożyczek lub zabezpieczenia zobowiązań majątkiem organizacji w stosunku do jej członków, członków organów lub pracowników oraz osób, z którymi pracownicy pozostają w związku małżeńskim albo w stosunku pokrewieństwa lub powinowactwa w linii bocznej do drugiego stopnia albo są związani z tytułu przysposobienia, opieki lub kurateli, zwanych dalej „osobami bliskimi”, e) zabrania się przekazywania ich majątku na rzecz ich członków, członków organów lub pracowników oraz ich osób bliskich, na zasadach innych niż w stosunku do osoby trzecich, w szczególności jeżeli przekazanie to następuje bezpłatnie lub na preferencyjnych warunkach,
f) zabrania się wykorzystywania majątku na rzecz członków, członków organów lub pracowników oraz ich osób bliskich na zasadach innych niż w stosunku do osób trzecich, chyba że to wykorzystanie bezpośrednio wynika ze statutowego celu organizacji albo podmiotu,
g) zabrania się zakupu na szczególnych zasadach towarów lub usług od podmiotów, w których uczestniczą członkowie organizacji, członkowie jej organów lub pracownicy oraz ich osób bliskich.

Art. 31

Prezes - Komendant Główny Związku Strzeleckiego kieruje działalnością Komendy Głównej Związku Strzeleckiego.
Do jego obowiązków należy:
a) kierowanie pracami Komendy Głównej Związku Strzeleckiego,
b) prowadzenie korespondencji w imieniu ZS,
c) powoływanie i odwoływanie Szefów Wydziałów Komendy Głównej Związku Strzeleckiego, w tym Szefa Sztabu Komendy Głównej Związku Strzeleckiego,
d) Prezes – Komendant Główny Związku Strzeleckiego jest zobowiązany do właściwego, terminowego zgłaszania wszelkich zmian prawnych w Krajowym Rejestrze Sądowym.

Art. 32

Kadencja Władz ZS trwa 2 lata.
1. Uchwały dotyczące zmiany statutu ZS wymagają większości 2/3 głosów.
2. Uchwały władz podejmowane są w głosowaniu jawnym, zwykłą większością głosów przy obecności, co najmniej połowy członków danego organu (kworum). W przypadku obrad Walnego Zjazdu w drugim terminie zmiany statutu mogą być dokonane mimo braku obecności połowy uprawnionych do głosowania.
3. Wybór władz odbywa się w głosowaniu tajnym.
4. Jeżeli Prezes - Komendant Główny nie może pełnić swojej funkcji Komenda Główna Związku Strzeleckiego zwołuje Nadzwyczajny Walny Zjazd w ciągu 30 dni od uzyskania przez Komendę Główną informacji o zaistniałej sytuacji.
5. Kooptacji władz ZS w czasie trwania kadencji dokonuje organ, w którym występuje vacat. Liczba dokooptowanych osób nie może przekroczyć połowy statutowej liczby członków organu.

Rozdział V

Struktura organizacyjna ZS

Art. 33

Terenową jednostkę organizacyjną ZS każdorazowo powołuje Komenda Główna Związku Strzeleckiego.
1. ZS jest zorganizowany w okręgi, obwody, oddziały i oddziały eksterytorialne.
2. Okręgi, Obwody, Oddziały Eksterytorialne i Oddziały ZS powoływane są uchwałą Komendy Głównej Związku Strzeleckiego.
3. Dopuszcza się powoływanie przez Komendę Główną Związku Strzeleckiego podokręgów i podobwodów.
4. Na czele okręgu, obwodu, oddziału i oddziału eksterytorialnego stoi odpowiednia komenda, składająca się z 1 osoby.
5. Obwodem (podobwodem) kieruje komenda obwodu (podobwodu), która nadzoruje działalność podległych mu oddziałów.
6. Okręgiem (podokręgiem) kieruje komenda okręgu (podokręgu), której podlegają obwody (podobwody) i oddziały powoływane na jego terenie.
7. Komendy oddziałów eksterytorialnych, oddziałów, obwodów (podobwodów) i okręgów (podokręgów) są powoływane i odwoływane przez Komendę Główną Związku Strzeleckiego spośród pełnoletnich członków ZS.
8. Do kompetencji okręgów należy:
a) wykonywanie uchwał, zarządzeń władz naczelnych ZS,
b) kierowanie działalnością na danym terenie,
c) współpraca z organami administracji rządowej i samorządowej na swoim terenie,
d) realizacja programów i szkoleń,
e) przyjmowanie i składanie sprawozdań i wniosków.
9. Do kompetencji obwodów należy:
a) wykonywanie uchwał, zarządzeń władz zwierzchnich ZS,
b) kierowanie działalnością na danym terenie,
c) współpraca z organami administracji rządowej i samorządowej na swoim terenie,
d) realizacja programów i szkoleń,
e) przyjmowanie i składanie sprawozdań i wniosków.
10. Do kompetencji oddziałów należy:
a) wykonywanie uchwał, zarządzeń władz zwierzchnich ZS,
b) kierowanie działalnością na danym terenie,
c) współpraca z organami administracji rządowej i samorządowej na swoim terenie,
d) realizacja programów i szkoleń,
e) składanie sprawozdań i wniosków.
11. Do kompetencji oddziałów eksterytorialnych, należy:
a) wykonywanie uchwał, zarządzeń władz zwierzchnich ZS,
b) realizacja programów i szkoleń,
c) składanie sprawozdań i wniosków.

Rozdział VI

Majątek ZS

Art. 34

Majątek ZS stanowią nieruchomości, ruchomości i fundusze.

Art. 35

1. Na fundusze i majątek ZS składają się:
a) składki członkowskie,
b) darowizny i dotacje,
c) spadki i zapisy,
d) dochody z własnej działalności gospodarczej.
2. ZS może prowadzić działalność gospodarczą zgodnie z obowiązującymi przepisami.
3. Uchwała o rozwiązaniu ZS musi określić los pozostałego majątku.
4. Zobowiązania finansowe i majątkowe w imieniu ZS podejmuje dwóch członków Komendy Głównej Związku Strzeleckiego w tym Komendant Główny.
5. ZS prowadzi gospodarkę finansową oraz rachunkowość zgodnie z obowiązującymi przepisami.

Rozdział VII

Postanowienia końcowe

Art. 36

1. Uchwalenie statutu lub jego zmiana oraz podjęcie uchwały o rozwiązaniu ZS przez Walny Zjazd Członków wymaga kwalifikowanej większości 2/3 głosów, przy obecności co najmniej połowy członków uprawnionych do głosowania. W tym przypadku nie ma zastosowania art. 25 pkt 7.
2. Podejmując uchwałę o rozwiązaniu ZS, Walny Zjazd Członków określa sposób przeprowadzenia likwidacji oraz przeznaczenia majątku ZS.
3. Likwidatorem ZS jest Komenda Główna Związku Strzeleckiego.
4. W sprawach dotyczących rozwiązania i likwidacji ZS, nie uregulowanych w statucie, mają odpowiednie zastosowanie przepisy rozdziału 5 ustawy z dnia 7 kwietnia 1989 r. Prawo o stowarzyszeniach (Dz. U. 1989 r. Nr 20 poz. 104 z późniejszymi zmianami).
5. W sprawach nie uregulowanych niniejszym statutem mają zastosowanie przepisy ustawy z dnia 7 kwietnia 1989 r. Prawa o stowarzyszeniach i ustawy z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie.